دیدگاه جامعه شناختی و روان شناختی نشان می دهد شیوه های برآورد و پیش بینی کاربری ها و تعیین سرانه های آن ، به شیوه سنتی ، بسیار تک بعدی و سطحی است و بنابراین نمی تواند به تأمین نیازهای واقعی انسان پاسخ گوید . از این نظر ، اعتبار سرانه ها و استانداردهای کاربری بسیار نسبی است و بایستی با احتیاط زیاد از آنها استفاده کرد. بنابراین از دیدگاه نگرش سیستمی ، موضوع سرانه های کاربری شهری ، جزئی از نظام عمومی برنامه ریزی شهری ، به ویژه برنامه ریزی کاربری زمین است و فرآیند شکل گیری و تحول آن نیز به کل فرآیند و تحول نظام کاربری زمین وابسته است . در واقع اساس شناسایی ؛ محاسبه و تعیین سرانه ها ، بر شناخت کل نظام و فرآیند برنامه ریزی کاربری زمین استوار است و مقولات اصلی آن عبارتند از چگونگی تقسیم زمین ، طبقه بندی کاربریها ، سلسله مراتب خدمات شهری ، برآورد نیازهای فضایی و استانداردهای کاربری ، ضوابط استفاده از زمین از نظر سطح ، ارتفاع ، تراکم و غیره. مفاهیم و مباحث کاربری زمین در جهان موضوع زمین و چگونگی استفاده از آن ، بستر اصلی برنامه ریزی شهری محسوب می شود . در واقع ، مشخصات و ویژگیهای زمین شهری از نظر مقدار ، شکل زمین ، خصوصیات طبیعی ، پوشش گیاهی و غیره از عوامل اصلی تعیین تکلیف شکل توسعه شهری و نحوه سامان دهی فضایی فعالیتها و خدمات می باشد. از طرف دیگر ، مسائل مربوط به مالکیت زمین و تنوع و تعدد انواع آن ، اقتصاد زمین و عرضه و تقاضای آن ، حفاظت از منابع باارزش زمین ، تعارض منافع عمومی و خصوصی در استفاده از زمین ، نیازهای فعلی و آتی به زمین و بسیاری از موضوع های دیگر از عواملی هستند که برنامه ریزی شهری را با انواع پیچیدگیها و تنگناها روبرو می سازد. تحول مفهوم و اهداف کاربری زمین در جهان اصطلاح کاربری زمین چنانکه از معنای آن بر می آید ، در ابتدا به منظور نظارت بر چگونگی استفاده از زمین مطرح شد ، ولی همراه با رشد دانش برنامه ریزی و گسترش محتوای طرحهای جامع شهری ، مفهوم بسیار گسترده تری پیدا کرده است. به منظور اجرا و نظارت بر مقررات کاربری اراضی ، در چارچوب طرحهای جامع ، معمولاًتمهیداتی به کار گرفته می شود که به عنوان وسایل اجرایی طرحهای جامع معروف شده اند. عمده این وسایل اجرایی عبارتند از : 1 – منطقه بندی 2 – تفکیک اراضی 3 – صدور پروانه ساختمان 4 – مالیات زمین یکی از عوارض منفی تقسیمات کاربری زمین به شیوه رایج در طرحهای جامع ، تثبیت آنها به صورت پایدار و قطعی می باشد که با طبیعت پویای شهر و نیازهای متنوع و تغییر پذیر مردم شهر ناسازگار است. در نظامهای جدید برنامه ریزی ، کاربری زمین به عنوان یک عرصه کاملاً مستقل از طرح جامع در نظر گرفته می شود ، گاهی برای آن ، طرح جداگانه ای به نام طرح کاربری زمین تهیه می گردد. نظری به تجارب برخی از کشورها در برنامه توسعه لندن بزرگ (G.L.D.P ) – مصوب 1984 با تکیه به دیدگاه راهبردی سیاستهای فراگیر برنامه در این خصوص تدوین گردیده که سه عنصر اصلی کاربری زمین ؛ ترابری و محیط زیست جداناپذیرند و برای هر سه باید راهبردی یکپارچه تنظیم شود. در این طرح ، سیاستهای کلی مربوط به کاربری زمین در مقیاس کلان ارائه شده ، ولی برنامه های اجرایی به تصمیم گیری بخشهای خاص ، با در نظر گرفتن شرایط زمانی و مکانی و نظارت و بازبینی انجمن شهر واگذار شده است. مثلاً در آلمان ، طبق قانون طرح ریزی ملی (تکمیل شده در 1988) برنامه ریزی در سطح محلی (235حوزه شهرستان) کاملاً در قلمروی مسؤولیتهای جامعه محلی قرار دارد. هر جامعه محلی دو نوع طرح کالبدی تهیه می کند : طرح کاربری زمین ، طرح تقسیمات فرعی (تفصیلی) . طرح کاربری زمین با مشارکت نهادهای عمومی و شهروندان و پس از بررسی نظرات کارشناسان و مردم و تجدیدنظر ، تهیه و تصویب می شود. کاربری زمین در شهرهای جهان سوم موضوع کاربری زمین و چگونگی برنامه ریزی و نظارت بر آن ، یکی از مشکلات مهم اجتماعی ، اقتصادی و کالبدی در شهرنشینی و شهرسازی جهان سوم محسوب می شود . در این کشورها مسأله زمین و مسکن و سیاستهای مربوط به نحوه استفاده از زمین ، معمولاً ابعادی وسیع تر از برنامه ریزی شهری و برنامه ریزی کاربری زمین به خود گرفته و گاه به ظهور بحرانهای سیاسی و اجتماعی بدل شده است. دلایل عمده این امر به قرار زیر است : الف – رشد سریع جمعیت و توسعه پرشتاب شهرنشینی ب – سلطه مالکیت خصوص بر اراضی شهری و نابرابری شدید اجتماعی ج – نفوذ اقتصاد غیررسمی و رواج حاشیه نشینی د – ضعف زیرساختهای توسعه شهری ه – ضعف نهادهای برنامه ریزی و برنامه پذیری و – تقلید یک سویه از الگوهای غربی برنامه ریزی شهری خلاصه و نتیجه گیری ماهیت و سرنوشت نهایی یک طرح جامع شهری ، به چگونگی استفاده از زمین و میزان دخالت و نظارت بر آن وابسته است و نحوه تنظیم و سامان دادن به کاربری زمین ، همراه با روند طولانی تحولات برنامه ریزی شهری ، تغییرات تکاملی بسیار به خود دیده است . در واقع اهداف کاربری زمین ، تهیه نقشه کاربری زمین و جدول کاربری زمین به سمت اهداف آمایش زمین ، توسعه پایدار و تدوین برنامه کاربری زمین به منظور حفظ و اعتلای کیفیت زندگی شهری و رفاه اجتماعی گرایش پیدا کرده است. بدیهی است تعداد و نوع مقولات کاربری زمین در هر شرایط خاص فرق می کند ، چرا که الگوهای استفاده از زمین در یک شهر ، نسبت به شهر و ناحیه دیگر متفاوت است. بنابراین ، هیچگونه نظام طبقه بندی واحد که با جوامع مختلف سازگار باشد ، حتی برای آنهایی که از نظر میزان جمعیت و سطح توسعه شبیه اند وجود ندارد