تغییر زندگی با روان‌شناسی مثبت‌گرا

مؤلف: شارلوت استایل

مترجمان : عبدالله علیزاده، مریم ایمنی، عاطفه زائرزاده

ویراستار: صادق یزدانی

سال چاپ : 1401 

روان‌شناسی مثبت‌گرا به ما می‌گوید چه چیزی مؤثر است. این رویکرد تمام جنبه‌های زندگی، تفکر و رفتار را مطالعه می‌کند و بر آسایشمان اثر می‌گذارد. روان‌شناسی مثبت‌گرا که بر تحقیق علمی استوار است، مهارت‌ها و کیفیت‌هایی را ارائه می‌دهد که بر زندگی سالم، شکوفا و رضایت‌بخش تأثیر می‌گذارد. نه‌تنها به «مثبت‌تربودن» اشاره می‌کند، بلکه بیشتر به موضوع «بهترین خود باشیم» می‌پردازد و در فهم و یادگیری چگونگی تجربۀ بهتر زندگی به ما کمک می‌کند. همچنین یافته‌های جالب‌ترین و مرتبط‌ترین تحقیق قدرت احساس خوب، قدردان‌بودن، تفکر مثبت، اعمال سخاوتمندانه، انتخاب عاقلانه و اجتماعی‌بودن را نشان می‌دهد. روان‌شناسی مثبت‌گرا بسیاری از مؤلفه‌های خودشکوفایی و استعداد بالقوه را بیان کرده است. روان‌شناسان مثبت‌گرا بیشتر دربارۀ زندگی شکوفا صحبت می‌کنند.

روان‌شناسی مثبت‌گرا می‌تواند به شما بگوید:

·        برای داشتن انگیزۀ بالا و واقعی به چه چیزی نیاز دارید؛

·        چرا خوش‌بینی چیزی فراتر از دیدن جنبه‌های مثبت است؛

·        چه چیزی باعث طول عمر و سلامتی بیشتر می‌شود؛

·        اهمیت و کیفیت روابط شما چیست؛

·        چرا تنوع و چالش‌ها را دوست دارید؛

·        چرا باید قدر داشته‌هایتان را بدانید؛

·        اهمیت پذیرش خویشتن چیست؛

·        اهمیت معنی و هدف در زندگی چیست؛

·        چرا شناسایی و استفاده از نقاط قوت برای شادی مهم است؛

·        چگونه زندگی می‌تواند آن‌چنان‌که باید رضایت‌بخش باشد.

تحقیقات نشان داده است ثروتمندترشدن آدمها را شادتر نمی‌کند. تا زمانی‌که مردم قادر به پرداخت قبوض خود باشند، شادی و رضایت آن‌ها از زندگی افزایش چشمگیری نخواهد داشت؛ درواقع باکسب درآمد بیش از حد معین هم سطح شادی کاهش می‌یابد.⁽¹⁾

بااین‌حال، سپاسگزاربودن برای آنچه دارید و حتی بخشیدن پول، شما را خوشحال‌تر هم می‌کند!⁽²⁾

پيشينه و تاريخچه

علم روان‌شناسی اگرچه در اصل تحقيق ذهن انسان است، در طول زمان بيشتر برای نام‌گذاری و تثبيت آنچه نابهنجار و غیرعادی است، به‌كار رفته است. روان‌شناسی مثبت با نگاه‌كردن به ذهن شكوفا، به ریشه‌های خود برمی‌گردد.

اندیشیدن به زندگی شاد، بررسی و تجویز‌ آن تازگی ندارد و موضوع جدیدی در روان‌شناسی نیست. روان‌شناسی انسان‌گرا بر مبنای مطالعات گوردن آلپورت[1]، آبراهام مازلو[2] و كارل راجرز[3] بنا شده است.

درمان شناختی رفتاری[4] و رشد مربيگری زندگی و برنامه‌ریزی عصبی زبان[5] طی ۲۵ سال گذشته عملی‌ترین کاربردهای برخی حوزه‌های موردعلاقۀ روان‌شناسان مثبت‌گرا را پذیرفته است. بسیاری از مداخلات بنیادی مربی‌گری خوب و تمرینات خودآموز ریشه در دانش روان‌شناختی و فلسفی دارد که عبارت‌اند از سپاسگزاری، بازنگری، تجسم فکری، تعیین اهداف معنی‌دار و قابل‌دستیابی، ملاحظه‌کاری، تغییر ذهنیت و استفاده از نقاط قوت.

روان‌شناسی مثبت‌گرا ایده‌ای جدید و مجزاست که هدفی معیّن دارد. جامعه‌شناسان، انسان‌شناسان، روان‌شناسان بالينی، متخصصان ژنتيک، زيست‌شناسان، روان‌شناسان انسان‌گرا، فيلسوفان و عقل سليم را گرد هم می‌آورد. برای اولين بار تمركز علمی واحدی وجود دارد كه همۀ چيزهايی را بررسی می‌کند كه باعث شكوفايی ما ازنظر فردی و فرهنگی می‌شود.

کتاب‌فروشی‌ها مملو از کتاب‌های بهبود زندگی است. شاید فروش زیادی هم داشته باشند، اما هیچ تحقیق علمی جدی‌ صورت نگرفته است. روان‌شناسی مثبت در حال ساخت و ایجاد بدنه‌ای از شواهد است که در حال اعتباربخشیدن به شیوه‌ها و رفتارهایی است که واقعاً زندگی‌مان را بهبود می‌بخشند. تحت عنوان این مفهوم جدید، تمام حوزه‌های پژوهش در جهت شکوفایی انسان برای اولین بار باهم متحد شده‌اند.

جالب اینکه یافته‌های پژوهشی نشان می‌دهند بسیاری از رویکردهایی که افراد سالم برای رشد و شکوفایی خود به‌کار می‌برند، در تضاد با رویکردهای اصلی متداول بین متخصصان بهداشت روان است.⁽⁴⁾ آنچه برای مردم هنگام ناخوشی روانی مؤثر است و همچنین تمرکز اصلی روان‌شناسی در سال‌های اخیر بوده است، راهبردهایی نیست که افراد عادی و خاص آن را به‌کار برند. راهبردها و باورهایی که افراد سالم به‌کار می‌گیرند، بسیار شبیه اصول و تمرینات کلیدی روان‌شناسی مثبت است.⁽⁵⁾

قانون‌گذاران، متخصصان تعلیم و تربیت، کارکنان بهداشت، جامعۀ تجاری، بخش‌های عمومی و افراد مختلف از روان‌شناسی مثبت‌گرا استفاده می‌کنند. هیچ حوزه‌ای از زندگی نیست که از دانش لازم برای شکوفایی بی‌بهره باشد.